Ewangelia Marka XII – Ojciec, dla którego miłość jest ważniejsza niż pozory

Można dużo mówić o Bogu, a nie zauważać człowieka. Można znać właściwe odpowiedzi i jednocześnie unikać pytania, co naprawdę kieruje naszym sercem. Dwunasty rozdział Ewangelii Marka prowadzi nas przez rozmowy o odpowiedzialności, pieniądzach, zmartwychwstaniu i miłości. Niektóre pytania są próbą zastawienia pułapki na Jezusa. Jedno staje się początkiem szczerego spotkania. Na końcu widzimy ubogą wdowę, której niewielki dar zostaje zauważony.

Chcemy przyglądać się tym wydarzeniom i poznawać serce Ojca. Zobaczyć, co Jezus nazywa najważniejszym, przed czym ostrzega i na kogo zwraca uwagę, gdy inni mogą patrzeć tylko na to, co wielkie i widoczne.

Ojciec powierza nam dobro i pyta, jak się z nim obchodzimy

Mk 12,1–12

Jezus opowiada o właścicielu winnicy i dzierżawcach, którzy krzywdzą jego wysłanników, a w końcu zabijają umiłowanego syna. Przypowieść zawiera zapowiedź sądu oraz obraz odrzuconego kamienia, który staje się najważniejszym elementem budowli. Rozmówcy Jezusa rozpoznają, że mówi o nich.

To trudna historia. Nie warto łagodzić opisanej przemocy ani pomijać odpowiedzialności sprawców. Ludzie, którym powierzono winnicę, zaczynają zachowywać się tak, jakby wszystko należało wyłącznie do nich. Chcą zatrzymać dobro, odrzucając tego, komu są winni odpowiedź.

Możemy odnieść to pytanie także do własnego życia. Co zostało mi powierzone? Relacje, możliwość decydowania, czyjeś zaufanie, wiedza, wpływ na innych? Czy traktuję te dary jako okazję do troski, czy przede wszystkim jako coś, czym mogę rozporządzać dla własnej korzyści?

Przypowieść dotyka również odrzucenia Jezusa. Obraz kamienia pozwala zobaczyć, że ludzka odmowa nie przekreśla Bożego działania. Nie należy jednak używać tej historii do potępiania całego narodu ani budowania poczucia wyższości nad innymi. Jej ostrzeżenie warto najpierw przyjąć osobiście: czy pozwalam Bogu zakwestionować mój sposób korzystania z tego, co otrzymałam?

Ojciec zaprasza do uczciwości również w codziennych obowiązkach

Mk 12,13–17

Jezus zostaje zapytany o podatek dla cezara. Rozmówcy chcą Go pochwycić w słowie. Odpowiada, wskazując na monetę, a następnie na odpowiedzialność wobec cezara i wobec Boga.

Ta scena przypomina, że wiara spotyka nas także pośród zwyczajnych spraw. W rozliczeniach, zobowiązaniach, sposobie pracy i korzystaniu z pieniędzy. Nie jest zamknięta w czasie przeznaczonym na modlitwę.

Możemy pytać, czy jesteśmy uczciwi wtedy, gdy nikt nie widzi. Czy dotrzymujemy umów? Czy nie przerzucamy ciężaru swoich decyzji na innych? Czy potrafimy uznać obowiązek, nawet jeśli jego wykonanie jest niewygodne?

Jednocześnie słowa Jezusa pozostawiają pytanie o to, co należy do Boga. W świetle biblijnego obrazu człowieka stworzonego na Jego podobieństwo możemy rozważać własne życie jako coś więcej niż zbiór społecznych ról i powinności. Żaden urząd, stanowisko ani system nie wyczerpuje naszej tożsamości. Przed Ojcem pozostajemy osobami, których godność wymaga szacunku.

Ojciec jest Bogiem życia, którego jeszcze nie umiemy sobie wyobrazić

Mk 12,18–27

Saduceusze przedstawiają Jezusowi zagadkę dotyczącą małżeństwa po zmartwychwstaniu. On odpowiada, że przyszłego życia nie można po prostu opisać według obecnych układów. Przywołuje Boga Abrahama, Izaaka i Jakuba jako Boga żywych.

W tej rozmowie Jezus wyprowadza swoich słuchaczy poza granice ich wyobraźni. Nie daje szczegółowego opisu przyszłości. Pokazuje natomiast, że Boża moc jest większa niż schemat, w którym próbują zamknąć zmartwychwstanie.

To ważne również wtedy, gdy myślimy o śmierci bliskich. Chcielibyśmy wiedzieć, jak będzie wyglądało spotkanie, co pozostanie z naszych więzi i jak rozumieć życie po śmierci. Ten fragment nie odpowiada na każde pytanie. Nie mówi też, że ludzie zamieniają się w aniołów. Zaprasza do nadziei opartej na Bogu, który daje życie.

Możemy przynieść Ojcu tęsknotę bez udawania, że wszystko rozumiemy. Wiara w zmartwychwstanie nie odbiera znaczenia żałobie. Pozwala powierzyć ukochaną osobę Temu, którego możliwości sięgają dalej niż nasze spojrzenie.

Ojciec prowadzi nas ku miłości obejmującej całe życie

Mk 12,28–34

Jeden z uczonych w Piśmie pyta o najważniejsze przykazanie. Jezus wskazuje na miłość do Boga i bliźniego. Rozmówca rozpoznaje, że taka miłość ma większe znaczenie niż ofiary. Jezus dostrzega mądrość jego odpowiedzi.

Pośród sporów pojawia się rozmowa, w której ktoś naprawdę słucha. Warto ją zauważyć. Marek nie przedstawia wszystkich uczonych w Piśmie jako jednakowych. Ten człowiek potrafi usłyszeć dobro w odpowiedzi Jezusa i sam je nazwać.

Miłość do Boga angażuje całego człowieka. Możemy przychodzić do Niego z uczuciami, myślami, pytaniami i siłami, które rzeczywiście mamy. Nie potrzebujemy oddzielać modlitwy od sposobu życia. To, co mówimy Bogu, może stopniowo przenikać nasze decyzje.

Miłość do bliźniego również potrzebuje konkretu. Kogo słucham? Jak mówię o osobie, która jest nieobecna? Czy zauważam czyjś ciężar? Czy potrafię pomóc, nie odbierając drugiemu godności?

Słowa „jak siebie samego” przypominają także o naszym własnym człowieczeństwie. Nie wymagają pogardy wobec siebie. Możemy uznawać potrzeby drugiej osoby i jednocześnie pamiętać o własnych granicach, odpoczynku i bezpieczeństwie. Miłość dojrzewa w prawdzie o nas wszystkich.

Ojciec pozwala nam odkrywać Jezusa większego od naszych definicji

Mk 12,35–37

Jezus przywołuje psalm, w którym Dawid nazywa Mesjasza swoim Panem.
Stawia pytanie, które poszerza rozumienie Jego tożsamości poza samo pochodzenie od Dawida. Można znać prawdziwe określenie i nadal nie dostrzegać wszystkiego, co ono oznacza. Uczniowie wielokrotnie tego doświadczają.
My także możemy mówić o Jezusie jako Nauczycielu, Zbawicielu czy Panu, a potem odkrywać, że każde z tych słów zaprasza do dalszego poznawania. Warto pozwolić, by Ewangelia nieustannie korygowała nasz obraz Boga. Czy Jezus, którego spotykam w tekście, jest taki sam jak ten, którego od dawna sobie wyobrażam?
Co mnie w Nim zaskakuje? Przy Ojcu możemy uczyć się bez lęku, że szczere pytanie zagrozi naszej relacji z Nim.

Ojciec widzi krzywdę ukrytą pod religijnym wizerunkiem

Mk 12,38–40

Jezus ostrzega przed ludźmi zabiegającymi o zaszczyty, którzy wykorzystują wdowy, a swoją postawę osłaniają pokazową modlitwą. Zapowiada surową ocenę takiego postępowania. Te słowa trzeba potraktować poważnie. Religijna pozycja nie czyni człowieka nietykalnym. Długie modlitwy i publiczne uznanie nie unieważniają krzywdy wyrządzanej słabszym. Patrząc na Jezusa, poznajemy troskę Ojca, która nie daje się zatrzymać na powierzchni. Widzi to, co dzieje się za wizerunkiem. Dostrzega również osoby, które ponoszą koszt czyjejś ambicji. Możemy pytać
o sposób korzystania z własnego autorytetu. Czy ktoś przy mnie może powiedzieć „nie”? Czy może zgłosić krzywdę bez obawy, że zostanie uciszony? Czy słucham, kiedy czyjaś historia narusza wygodny obraz osoby lub wspólnoty, którą cenię? Wiara może pomagać nam chronić ludzi. Potrzebuje jednak odwagi, by nazwać także to, co dzieje się niewłaściwie w miejscach, które uważamy za dobre.

Ojciec dostrzega człowieka za niewielkim darem

Mk 12,41–44

Jezus obserwuje skarbonę. Zwraca uwagę uczniów na wdowę, która oddaje dwie drobne monety. Mówi o wielkości jej daru, ponieważ stanowił całe jej utrzymanie. W tej scenie kwota nie wystarcza do zrozumienia człowieka. Ten sam dar może mieć zupełnie inny ciężar dla osoby żyjącej w dostatku i dla kogoś, kto niewiele posiada. Jezus widzi to, czego nie da się odczytać z samej sumy. Możemy odnaleźć tu nadzieję dla dobra, które wydaje się małe. Dla czasu ofiarowanego mimo zmęczenia, pomocy udzielonej przy ograniczonych możliwościach, troski niewidocznej dla tłumu. Nie trzeba porównywać swojego gestu z możliwościami innych, by uznać jego wartość. Jednocześnie nie wolno oddzielać tej sceny
od wcześniejszego ostrzeżenia o wykorzystywaniu wdów. Tradycyjnie widzimy tutaj przykład hojności i zaufania. Bliskość obu fragmentów pozwala również zapytać o religijne otoczenie, w którym uboga osoba oddaje środki potrzebne
do życia. Marek nie opisuje dalszego losu kobiety ani nie poleca wszystkim zrobić tego samego. Nie należy więc używać jej historii do wywierania presji na biednych, by oddawali ostatnie pieniądze. Wierność Bogu nie daje nam prawa domagać się od innych rezygnacji z jedzenia, mieszkania czy leczenia. Spojrzenie Jezusa zaprasza zarówno do szacunku dla jej daru, jak i do uważności na jej niedostatek.

Co ten rozdział odsłania z Ojcowskiego Serca?

Patrząc na Jezusa, poznajemy Boga, który pyta o odpowiedzialność za powierzone dobro i kieruje nas ku miłości. Przyjmuje szczere pytanie, poszerza nasze rozumienie i otwiera nadzieję sięgającą poza śmierć. Widzimy też Jego stanowczość wobec wykorzystywania słabszych oraz uwagę poświęconą ubogiej kobiecie.
Ten rozdział uczy patrzeć na ludzi głębiej niż przez ich pozycję, religijny wizerunek czy wielkość daru. Miłość Ojca pomaga dostrzec osobę wraz z jej godnością, możliwościami i potrzebą ochrony.

Od potrzeby udowadniania swojej wartości do zaufania dziecka

Mogę troszczyć się o dobro, które zostało mi powierzone.
Mogę przynieść Ojcu pytania o życie i śmierć, choć nie znam wszystkich odpowiedzi.
Mogę uczyć się miłości w zwyczajnych decyzjach.
Mogę szanować potrzeby innych i pamiętać o własnych granicach.
Mogę nazwać krzywdę, nawet jeśli ukrywa się pod szanowanym wizerunkiem.
Mogę czynić dobro na miarę swoich możliwości, bez porównywania się z innymi.
Zaufanie może wzrastać tam, gdzie pozwalam Bogu zobaczyć całą prawdę o sobie.

Pytania do serca

Wybierz jedno pytanie i pozostań z nim przez chwilę.
Jakie dobro zostało mi powierzone i jak się z nim obchodzę?
Czy moje pytania pomagają mi poznawać Boga, czy głównie bronić wcześniejszych przekonań?
W jakiej konkretnej relacji miłość potrzebuje dziś mojego działania?
Czy pozwalam sobie przyjąć troskę i pomoc?
Czyj ból trudno mi zauważyć, ponieważ burzy obraz osoby, którą szanuję?
Jakie niewielkie dobro mogę dziś uczynić?
Czy dostrzegam potrzeby osoby, od której oczekuję czasu, pieniędzy lub zaangażowania?

Modlitwa

Ojcze, dziękuję Ci za Jezusa, który prowadzi mnie ku temu, co najważniejsze. Pomóż mi poznawać Cię z sercem gotowym słuchać i przyjmować prawdę.
Ucz mnie troszczyć się o ludzi i dobro, które zostało mi powierzone. Niech moja modlitwa znajduje dalszy ciąg w uczciwości, cierpliwości i konkretnej pomocy. Prowadź mnie w miłości do bliźnich i pomagaj pamiętać, że sama również potrzebuję troski. Powierzam Ci ludzi, za którymi tęsknię. Przyjmij moje pytania
o śmierć i nadzieję na życie. Otwórz moje oczy na tych, których krzywda pozostaje niewidoczna. Daj mi odwagę słuchać i reagować. Pomóż mi dostrzegać wartość dobra, które nie robi wielkiego wrażenia. Niech przy mnie drugi człowiek będzie zauważony, szanowany i bezpieczny. Amen.

Myśl na dziś: Ojciec dostrzega człowieka za jego słowami, pozycją i darem — i uczy mnie patrzeć z taką samą uważnością.